Yayoi Kusama (may 2013)


Nếu bạn nghe cái tên này mà chưa biết là ai thì chắc là bạn không ở Nhật (tất nhiên), không ở Hà Nội nữa. Bởi mấy ngày này đi ngoài đường Hà Nội ở đâu cũng tràn ngập cái thứ nghệ thuật chấm bi của cụ Yayoi.

louis-vuitton-yayoi-kusama

Nhìn vào tác phẩm của cụ Yayoi bạn sẽ thấy buồn cười trước vì chấm bi quá teen. Nhưng hãy dành một phút tìm hiểu nguyên nhân lịch sữ của vấn đề. Cụ thích chấm bi bởi chúng xuất hiện trong giấc mơ thời trẻ của cụ. Trong những cơn hôn mê sâu, những chấm bi đỏ dần dần đi vào nét cọ và đánh dấu phong cách nghệ thuật của cụ, mang lại những thành công đầu tiên trong lúc cụ còn rất trẻ, ở New York cơ. Bởi cụ ghê tởm Kyoto, nơi cụ bị người mẹ làm phiền quá sức, cụ bực cụ phải ra đi. Sau này khi kể về Kyoto cụ thường nói: “đó là nơi kinh khủng, phát tởm”. Vâng, cụ nói thì biết vậy chứ nếu ai mua vé cho em sang đấy, em sẽ yêu suốt đời.

kusama126

Em khâm phục người phụ nữ như cụ. Không phải vì cụ đẹp (cụ quá đệp). Trước đây em đã khâm phục phụ nữ Nhật nói chung. Có những người sẵn sàng làm lại từ đầu sau động đất. Có những người vẫn vui vẻ hàng ngày làm lụng từ hai bàn tay trắng dù vừa bán nhà để điều trị ung thư. Vâng, cái Zen của phụ nữ Nhật nó làm cho em khâm phục. Và cụ Yayoi cũng không ngoại lệ. Năm ba mấy tuổi, sau khi trắng tay từ New York trở về Nhật, cụ lao vào vẽ đến kiệt sức và buộc phải nhập viện trong tình trạng nguy cấp. Cái drama của cụ càng drama hơn khi cụ vào bệnh viện và vẫn sáng tác những tác phẩm sau này trị giá hàng triệu đô và triển lãm ở Christies cơ ạ. Sau này gặp nhà báo, cụ vẫn kể: “nếu không có nghệ thuật tôi thà chết còn hơn”. Em phát cuồng cụ từ đó.

Yayoi-Kusama

Thêm nữa, tuy xuất phát điểm cùng là trong phong trào avant gard. Cụ tách biệt hẳn với Warhol, Pollock. Bởi cụ sáng tác visual, nhưng phần non-visual của cụ cũng tuyệt vời không kém. Này nhìn kĩ vào chấm bi này, đây là thông điệp của sự vĩnh cửu đấy, vô giới hạn đấy. Vì sao? “Chấm đỏ chính là mặt trăng, cũng là mặt trời. Vì thế, chấm bi là vô hạn và là vĩnh cửu”, cụ cho biết. Vâng, xin cảm ơn cụ và chúc cụ hạnh phúc, cụ có thể nổi tiếng ở Nhật chứ nếu cụ sinh thời ở Việt Nam có lẽ bố mẹ, thầy cô đã ném đá cụ vô cùng khốc liệt.

Yayoi-Kusama-micci-cohan

Vấn đề nữa là người Nhật quảng bá cho cụ như một biểu tượng. Xin dành một tràng vỗ tay cho một hành động dũng cảm của đại sứ quán Nhật khi dám tô màu chấm bi ở cổng cảnh sát bên ngoài cơ ạ.

Entry xin tạm dừng, xin cảm ơn cụ Yayoi đã khiến em rất xúc động trong một buổi chiều chờ delay airlines mỏi mòn ở sân bay Nội Bài. Xin dành tràng pháo tay cho chấm bi của cụ Yayoi để những người trẻ khác cũng đủ dũng khí để sống và gần chết vì nghệ thuật như cụ.

May 2013.